80+ “SÜPER YAŞLILAR” GENÇLER KADAR KESKİN BELLEĞE SAHİP

Prof. Dr. KAYNAK SELEKLER

80+ “SÜPER YAŞLILAR” GENÇLER KADAR KESKİN BELLEĞE SAHİP

Prof. Dr. KAYNAK SELEKLER

Zihinsel olarak “Süper Yaşlılar” ilk kez 2007 yılında  Northwestern Universitesi Feinberg Tıp Fakültesi “Northwestern’s Cognitive Neurology and Alzheimer’s Disease Center”de  keşfedildi. Araştırmayla zihinsel olarak kalburüstü normal olan bu kişilerde niçin zamanla oluşan bellek yıkımının olmadığı ortaya çıkmaya başladı.

80+ “Süper Yaşlılar” gençler kadar keskin belleğe sahipler. Zihinsel olarak “elit” olan “Süper Yaşlılar”’ın beyinleri, yaşıtlarına göre daha farklı: Bu kişilerde 3 ortak eleman mevcut:

  1. Beyin kabukları (korteks-gri madde) daha kalın. Beyinleri 30 yaşındaki gençlerinki görünümünde.
  2. Beyinlerinde Alzheimer’in patolojik bulgusu olan nörofibriler yumak(*) sayısı %90 daha az .
  3. “Sosyal zeka” nöronları ( von Economo nöronları)** çok fazla miktarda.

“Süper Yaşlılar”da MR görüntüleme ve otopsi çalışmalarında elde edilen bulgular şunlar:

  1. 31 “Süper Yaşlı” ile aynı yaştaki zihinsel fonksiyonları normal 21 kişinin MR’ları karşılaştırıldığında, “Süper Yaşlılar”ın beyinlerinin “anterior singulat korteks” alanlarının daha kalın olduğu, ayrıca genç ve orta yaşlılara göre de bu alanın daha büyük olduğu saptanıyor. Beynin bu alanı, endirekt olarak bellek ile ilişkili ve bellek ile ilgili zihinsel kontrol, yürütücü fonksiyonlar, çatışma çözme, motivasyon ve sebatlılık gibi fonksiyonları etkiliyor.
  2. “Süper Yaşlılar”ın anterior singulat korteksinde nörofibriler yumak miktarı yaşıtlarına göre % 87, “hafif bilişsel bozukluğu”(***) olan kişilere göre %92 oranında daha az.
  3. Yaşıtlarına ve hafif bellek bozukluğu olanlara göre, “Süper Yaşlılar”ın anterior singulat korteksinde von Economo sinir hücreleri ortalama 3-5 misli daha fazla.

“Süper Yaşlılar”ın beyinlerinin bu ünik özellikleri, bilim insanlarına genetik ve moleküler kaynakları çözmek ve normal kişilerin belleklerini korumak ve demansı tedavi etmek için imkan sağlayabilecek. Araştırmacılara göre, spesifik bir gen ekspresyonu gibi tek bir faktör veya faktörler kombinasyonu bu korumayı sağlayabilir

“Kaynak: Northwestern University

*******

(*)Nörofibriler yumak: Tau adlı proteinin aşırı fosforilizasyonu sonucu oluşan toksik madde. Senil plaklarla birlikte beyinde tahribata neden olur.

 (**)Von Economo nöronları: Balina, fil, yunus balığı ve maymun gibi ileri türlerde bulunan “sofistike” hücreler. Bu hücreler sosyal etkileşimde, davranışsal enformasyonların hızlı aktarımında kritik rol oynuyor. 

(***)Hafif bilişsel bozukluk: Çok erken Alzheimer hastalığı evresi.


Bu yazı 3.948 kez okundu.