Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü’nde BM Uyardı: Afetler ve Çatışmalarda Yaşlı İstismar Riski Artıyor

  •  
  •  
  •  
  •  
  •   
  •  
  •  

Afet ve çatışma bölgelerinde yaşayan yaşlı kişilerin, diğer toplum üyelerine kıyasla daha yüksek şiddet, istismar ve ihmal riskleriyle karşı karşı olduğu biliniyor. Hareket kabiliyetinin azalması, sağlık sorunları ve engellilik gibi ek kırılganlıklar nedeniyle yaşlılar, benzer durumdaki birçok genç insanın aksine şiddetten kaçamayabilir. Dahası, yaşlı kişiler sıklıkla yaş ayrımcılığı ve ayrımcılığa maruz kalmakta, bu da insani yardım veya afet müdahale hizmetleri sırasında ihtiyaçlarının göz ardı edilmesine yol açmaktadır. Bu tür durumlar, yaşlıların beslenme, sağlık hizmetleri ve hayatta kalmaları için gerekli diğer temel ihtiyaçlara erişimini daha da zorlaştırabiliyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından hazırlanan bir rapora  göre, uluslararası terörist gruplar ve diğer yasadışı gruplar gibi devlet dışı aktörler arasında devam eden birçok çatışmada, yaşlılar, yasadışı öldürmeler, infazlar, tecavüz ve geçim kaynaklarının yok edilmesi gibi şiddet eylemlerine giderek daha fazla hedef oluyor. Bu kişiler genellikle hukuki danışmanlık veya zararların telafisi için gerekli hizmetlere de erişemiyor. Yaşlılara yönelik koruyucu yasaların yetersiz olması, şiddet, istismar ve ihlal faillerinin cezasız kalmasına yol açıyor.

Birleşmiş Milletler de bu yıl yaşlıların doğal afetler, salgın hastalıklar ve çatışmalardan orantısız şekilde etkilendiklerine, afet ve acil durumların yarattığı stres ve kargaşa ortamının yaşlıların istismar riskini arttırdığına dikkat çekerek 2024 Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü için tema olarak “Acil Durumlarda Yaşlı Bireylere Özel Dikkat” konusunu belirledi.

BM, 15 Haziran Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü’nün “yaşlıların onurunun ve korku ve şiddetten uzak yaşama haklarının tanınmasını” amaçladığını da vurguladı. Bu amaç doğrultusunda BM Genel Merkezi’nde Uluslararası Af Örgütü, Uluslararası Yaşlı İstismarını Önleme Ağı temsilcilerinin ve BM yetkililerinin katılımıyla UNWebTV üzerinden canlı yayınlanan “Çatışma durumlarında yaşlılara yönelik şiddet, istismar ve ihmalle mücadele” konferansı düzenlendi.

Birleşmiş Milletler tarafından yapılan “2024 Theme: Spotlight on Older Persons in Emergencies” başlıklı açıklamanın tam metnini paylaşıyoruz.

 

15 Haziran Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü
2024 Teması: Acil Durumlarda Yaşlı Bireylere Özel Dikkat

Doğal afetler, salgın hastalıklar veya çatışmalar gibi acil durumlar yaşlıları orantısız bir şekilde etkilemekte ve mevcut kırılganlıklarını daha da kötüleştirmektedir. Acil durum planlaması ve müdahalesinde yaşlı bireylerin kişilerin ihtiyaçlarının ele alınması çok önemlidir, çünkü yaşlı bireyler genellikle hareketlilik sorunları, kronik sağlık sorunları veya sosyal izolasyon yaşıyor olabilirler. Bu durumlar, yaşlı bireylerin yardıma erişme, güvenli bir şekilde tahliye edilme veya zamanında tıbbi bakım ve destek hizmetleri alma becerilerini engelleyebilir. Ayrıca, acil durumların yarattığı stres ve kaos, fiziksel, duygusal, mali türden yaşlı istismarı ve ihmali riskini artırabilir.

Bu yılki Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Gününde, “Acil Durumlarda Yaşlılara Özel Dikkat” temasıyla, krizler sırasında yaşlı bireylerin korunması ve desteklenmesine duyulan acil ihtiyacı vurguluyoruz. Hükümetleri, uluslararası bağışçıları, kuruluşları ve toplumları acil durumlara hazırlık ve müdahale stratejilerinde yaşlıların güvenliğine ve refahına öncelik vermeye çağırıyoruz. Bu tarafları krizler sırasında yaşlıların göz ardı edilmemesini sağlayacak kapsayıcı politikaların geliştirilmeleri için teşvik ediyoruz.

Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü’nde ayrıca acil durum müdahale ekipleri, bakıcılar ve halk için mesleki eğitim ve öğretimin önemini vurgular. Acil durumlarda yaşlıların karşılaştığı özel zorluklar hakkında farkındalık yaratarak, daha kapsayıcı ve koruyucu bir ortamı teşvik edebiliriz.

Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü’nü kutlamak üzere bir araya gelirken, özellikle kriz zamanlarında kimsenin geride kalmamasını sağlayarak yaşlıların haklarını ve onurunu koruma konusundaki kararlılığımızı bir kez daha teyit edelim.

Yaşlı İstismarı Hakkında

2019 ve 2030 yılları arasında, 60 yaş ve üzeri kişilerin sayısının %38 oranında artarak 1 milyardan 1,4 milyara çıkacağı, küresel olarak gençlerden çok yaşlı olacağı tahmın edilmektedir. Bu artışın gelişmekte olan dünyada daha da fazla ve daha hızlı olacağı öngörülmektedir. Bu durumu gözönüne alarak, insan hakları alanı da dahil olmak üzere yaşlıları etkileyen özel zorluklara daha fazla dikkat edilmesi gerektiği kabul edilmektedir.

Yaşlı istismarı hem gelişmekte olan hem de gelişmiş ülkelerde var olan ancak küresel olarak genellikle yeterince resmiyet kazanmayan bir sorundur. Yaygınlık oranları veya tahminleri yalnızca az sayıda gelişmiş ülkelerde mevcuttur – %1 ila %10 arasında değişmektedir. Yaşlılara kötü muamelenin boyutu bilinmemekle birlikte, sosyal ve ahlaki önemi açıktır. Bu nedenle, yaşlıların haklarını korumaya odaklanan küresel ve çok yönlü bir müdahale gerektirmektedir.

Yaşlı istismarını tanımlama, tespit etme ve ele alma yaklaşımlarının kültürel bir bağlama oturtulması ve kültüre özgü risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Örneğin, bazı geleneksel toplumlarda yaşlı dul kadınlar zorla evlendirilirken, diğerlerinde izole edilmiş yaşlı kadınlar büyücülükle suçlanmaktadır. Sağlık ve sosyal perspektiflerden bakılırsa, hem birinci basamak sağlık hizmetleri hem de sosyal hizmet sektörleri sorunu tespit etmek ve ele almak için iyi bir donanıma sahip olmadıkça, yaşlı istismarı yetersiz teşhis edilmeye ve göz ardı edilmeye devam edecektir.


  •  
  •  
  •  
  •  
  •   
  •  
  •