Konteyner Kentte İyi Komşu Olmak: Önerilerimiz

  •  
  •  
  •  
  •  
  •   
  •  
  •  

Japonya merkezli CCP’nin ortaklığıyla Hatay’da yürüttüğümüz “Yaşlı ve Fiziksel Engelliler için Psikososyal Destek ve Sağlık” projemizin ilk aşaması tamamlandı. Projenin ikinci aşamasında, hem destek ve sağlık okur-yazarlığı programımızı sürdürüyoruz, hem de geçici barınma merkezlerinde yaşlı ve engelli komşularına yardımcı olmak, destek sağlamak isteyenlerle grup çalışmaları yapıyoruz. Bu amaçla hazırladığımız “Konteyner Kentte Yaşlı ve Engellilerle İyi Komşu Olmak” broşürümüzü grup çalışmalarına katılanlarla, ilgilenenlerle, kamp yöneticileriyle paylaşıyoruz.

“İyi komşuluk hepimize iyi gelecek” diyerek hazırladığımız broşürümüzün metnini aşağıda bulabilirsiniz

 

Konteyner Kentte Yaşlılar ve Engellilerle İYİ KOMŞU Olmak
Öneriler

İyi komşuluk, en güzel değerlerimizden biri.

Deprem sonrasında pek çoğumuzu alıştığımız komşularımızı kaybettik; uzak düştük ancak geçici barınma merkezlerimizde yeni komşularla tanıştık; birlikte yaşıyoruz. Geçici de olsa bir süre geçireceğimiz mahallelerimizde iyi komşuluğumuza ihtiyaç duyan yaşlı ve engellilerin de olduğunu unutmayalım.

Özellikle ailelerini, yakınlarını yitirmiş, uzak düşmüş yaşlı ve engelli komşularınıza ilginiz, desteğiniz çok değerli.

İlk adımlar:

  • Sohbetin gücü: Yaşlı veya engelli komşularınızla henüz tanışmadınız ise, başlarken kendinizi bir hayırsever gibi değil, aynı mahallenin bir sakini olarak tanıtın. Hikayelerinizi paylaşacağınız kısa bir sohbetle başlayın, sizin yalnızlık duygularınıza da iyi geleceğini göreceksiniz.
  • Mesafeli samimiyet: Yardımseverlik ile yaşlı veya engelli komşunuzun özerkliğine saygı duymak arasında doğru dengeyi bulun. Belki uzaktan dostça bir selam, konteynerin kapısını çalıp sağlık durumları hakkında nazik bir soru, daha fazla yardım istediklerinde de size başvurabileceklerini hatırlatacaktır.
  • Mahallenin değeri: Durum izin veriyorsa, ortak faaliyetler yapmaya çalışın. Akşamüstü birlikte içilecek birer bardak çay, beraber örgü örmek, önemli bir yıldönümü kutlaması, konteyner kentte kısa bir yürüyüş aidiyet duygusunu geliştirebilir ve herkese zorluklarda bile komşuluk ruhunun galip gelebileceğini hatırlatabilir.
  • Zoru kolaylaştırmak: Felaket yaşlı ve engelli komşularınızı alıştıkları destek ağlarından yoksun bırakmış olabilir. Küçük ihtiyaçları için yardım teklif etmek, karşılaştıkları zorlukları kabul eden basit ama derin bir jesttir. Ancak unutmayın, gerçek nezaket yardım eli uzatırken bile onların saygınlıklarını korumalarına izin vermektir.
  • Dil yarası: Çocuklarınızın, gençlerinizin ve arkadaşlarının, yaşıtlarının yaşlılara, özellikle de engellilere karşı davranışlarını gözlemleyin. Küçümseme, alay etme, sözlü-fiziki sataşma ve benzeri davranışlara müdahale edin, uyarın, engelleyin.

İyi komşuluk hepimize iyi gelecek.

 

Neler yapabilirsiniz:

Kendinizi tanıtın: Henüz yapmadıysanız, kendinizi tanıtın ve komşuları olduğunuzu açıklayın.

İletişim tercihleri: Nasıl iletişim kurmayı tercih ettiklerini sorun, kapıdan hızlıca merhaba demek, uzaktan bir el sallama veya sohbet için belirli bir zaman. Onların sınırlarına saygı gösterin.

Özel hayata saygı: Özel hayatları ile ilgili yorum yapmayın, öneride bulunmayın, ancak ihtiyaçlarını paylaşmalarına açık olun.

Bağımsızlıklarına dikkat: Yardım teklif edin, ancak zorlayıcı olmayın. Mümkün olduğunca özerkliklerini korumalarına izin verin.

Sabırlı Olun: Afet sonrası uzun bir dönemde insanlar streslidir ve farklı, alışılmadık tepkiler verebilirler. Sabırlı ve anlayışlı olun.

 

Pratik Yardımlar:

İhtiyaçlarını anlamak: Yaşlı veya engelli komşunuzun karşılaştığı belirli zorlukları, sorunları nazikçe anlayarak başlayın. Bu, en uygun yardımı sunmanıza yardımcı olacaktır.

Medikal destek: Yaşlı ve engelli komşunuzun düzenli sağlık hizmeti alıp almadığını, aile hekimine, gerekiyorsa uzman hekime, sağlık çalışanına rahatlıkla ulaşıp ulaşamadığını anlamaya çalışın. Erişim sorunu varsa, öncelikle kamp yönetimi olmak üzere yetkilileri uyarın.

Temel ihtiyaçlar: Özellikle hareketlilik bir sorunsa, su getirmek, ufak-tefek alışverişlerini yapmak veya çöpleri atmak gibi gündelik işlerine yardım etmeyi teklif edin.

Bilgi paylaşımı: Önemli duyurular, yardım çalışmaları veya kamp etkinlikleri hakkında onları bilgilendirin.

Fiziksel yardım: Bir eşya taşımaya veya ağır bir kutuyu açmaya yardımcı olmak gibi basit işler çok değerli olabilir.  Ama her zaman önce sorun ve onları bağımlı hissettirecek hareketlerden kaçının.

 

Duygusal Destek ve Mahalle Hayatı:

Dostça Sohbetler: Sohbete katılın, hikayelerinizi paylaşın veya onların hikayelerini dinleyin.  Bir afet sonrasında yalnızlık büyük bir sorun olabilir.

Topluluk Oluşturma: Uygunsa, ortak etkinliklerin düzenlenmesine yardımcı olun. Sosyal etkileşim hayati önem taşır.

İşbirliği: Yaşlı veya engelli kişinin ihtiyaç duyduğu desteği sağlamaya çalışırken, diğer komşularınızı da işe katmayı, birlikte çalışmayı deneyin. Başarırsanız topluluk duygunuz güçlenir.

Hareketlilik Yardımı: Yaşlı veya engelli komşunuzun hareketlilik kısıtlamaları varsa, konteyner kamp alanında dolaşmalarına, ortak tesislere erişmelerine veya engebeli arazide gezinmelerine yardımcı olmayı teklif edin.

Yardımcı Cihazlar: Kullandıkları yardımcı cihazlardan (baston, yürüteç, tekerlekli sandalye) haberdar olun ve dar alanlarda manevra yapmaları, zor giriş-çıkış noktalarını aşmaları için yardım teklif edin.

 

Emniyet ve Güvenlik:

Durumlarının Farkında Olun: Yaşam alanlarıyla ilgili güvenlik endişeleri olup olmadığına dikkat edin. Çevreyi yaşlı veya engelli komşunuzun gözünden görmeye, engelleri tespit etmeye çalışın.

Acil Durum Planı: Yaşlı veya engelli komşunuzun yaşayabileceği bir acil durumda, ya da konteynerinde meydana gelebilecek bir kazada ne yapılacağı konusunda hazırlıklı olun. Acil iletişim için kimi arayabileceğinizi saptayın, iletişim bilgisini görünür şekilde paylaşın.

Tahliye Planlaması: Konteyneri ya da kampı terk etmeyi gerektirecek bir tahliye durumunda nasıl yardımcı olabileceğinizi planlayın. İlk toplanma alanı neresidir, öğrenin. Böyle bir durumda destek gerekirse kimlerden yardım isteyebileceğinizi düşünün, önceden konuşun.

Konteyner Güvenliğini: Kötü hava koşullarında önlem almalarına yardımcı olun, ya da kamp yönetimini uyarın. Aşırı sıcak dalgalarında özellikle yaşlı komşuların durumunu kontrol edin.

 

Yaşlılarla daha iyi iletişim kurmak için:          

  • Yaşlı komşularınızın sözlerine değil, duygusal durumuna dikkat edin.
  • Yaşlı komşularınızla yüksek ses tonu ile ama bağırmadan konuşun, sabırlı ve sakin olun. Onlarla aynı seviyede durmaya, göz teması kurmaya özen gösterin.
  • Tartışmaya girmeyin ve yanlış bir şey söylediğinde düzeltmeye çalışmayın. Bunun yerine şikayetini, sorununu dinleyin, hak verdiğinizi söyleyin, dikkatini başka bir konuya çekerek rahatlatmaya çalışın.
  • Olumlu ve teskin edici olun. Ama “hayatta kaldığımıza şükredelim” “sizden daha zorda olanlar ne yapsın” gibi çaresizlik hatırlatan ifadelerden kaçının.
  • Demans (bunama) hastaları şunlardan korkar: Gürültü, yaşam alanının değişmesi, bakım vericinin değişmesi. Bu koşulların yaratacağı psikolojik stres haline karşı hazırlıklı olun.
  • Yaşlı komşunuz işitme cihazı, gözlük kullanıyorsa, iletişimde daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir. İletişiminizde sabırlı ve net olun.

Engellilerle konuşurken:

  • Depremde uzuv kaybı yaşamış ve aktif tedavileri bitmiş engellilere ‘İyileştin artık’  ‘Geçti, gitti, bitti’ gibi söylemlerle yaklaşmayın. Ağır bir süreçten yenice çıktıklarını, yeni bir hayata alışmaya çalıştıklarını unutmayın.
  • “Tekerlekli sandalye kullanan biri için çok aktifsin” “Bir engelliye göre çok yakışıklısın/güzelsin.” Bunları bir engelliyi övmek, onu mutlu etmek için söylüyorsanız, yapmayın. Engelli kelimesini kullanmadan sadece “İyi görünüyorsun” demenin nesi eksik?
  • “Size kişisel bir soru sorabilir miyim?” Bir engelli için bu, durumuyla ilgili sevimsiz ve büyük ihtimalle defalarca işittiği bir şey sorulacağının işaretidir. Gerçekten yakını değilseniz, hiçbir engelliye kişisel sorular sormayın. Merak ediyorsanız bir bilene danışın, öğrenin.
  • “Eşin de/kardeşin de böyle mi?” “senin durumunda kaç kişi vardır” gibi, engellilerin başka bir topluluk olduğunu, bir engellinin aynı durumdaki herkesi tanımamız gerektiğini hissettiren sorularla sohbet başlatmaya çalışmayın.

Destek gerekirse:

Yaşlı veya engelli komşularınızın çözemediğiniz sorunları, ihtiyaçları için destek istemeniz çok yerinde ve gerekli olur.

Özellikle yaşlılarda “yük olmama” duygusu çok güçlüdür ve bu en temel ihtiyaçlarını bile talep etmelerini engelleyebilir. Onlar dile getirmese bile gözlemlediğiniz sorun ve ihtiyaçları siz yetkililere bildirin.

Öncelikle kamp yöneticileriyle konuşun. Daha fazlası gerekirse ilgili hizmet birimlerine başvurun, sorunu, talebi doğrudan onlara iletin.


  •  
  •  
  •  
  •  
  •   
  •  
  •