Neden bu proje?

Türkiye hızla yaşlanıyor. Evde bakım desteğine ihtiyaç duyan yaşlıların çok azı bu desteğe ulaşabiliyor. Yaşlıların çoğu ise ileri yaşında kendi evinde kalmak istiyor.

Bu ihtiyacı karşılayan hizmetler çoğunlukla sağlık odaklı. Yalnızlıkla mücadele, düzenli temas ve sosyal hayata katılım gibi tıbbi olmayan bakım ihtiyaçlarına yönelik hizmetler ise henüz parçalı ve dağınık bir yapıda sunuluyor.

Bu boşluğun bedelini en çok kadınlar ödüyor, çünkü yaşlılık giderek kadınlaşıyor. Kadınlar daha uzun yaşıyor, ancak daha uzun yaşamak her zaman daha iyi yaşamak anlamına gelmiyor. Hayatları boyunca ücretsiz bakım emeği veren, kayıtlı çalışma hayatında daha az yer alan kadınlar yaşlılığa daha düşük gelirle ve daha az sosyal güvenceyle giriyor. Eşlerini kaybettikten sonra yalnız yaşama olasılıkları da daha yüksek.

Tablonun öbür yüzünde de kadınlar var. Yaşlılara bakanlar da çoğunlukla kadınlar ve bu emeğin büyük kısmı ya hiç ücretlendirilmiyor ya da güvencesiz koşullarda veriliyor. Bugün bakım veren kadınlar, yarının bakıma ihtiyaç duyan yalnız yaşlı kadınları olma riskini taşıyor. Projemiz bu iki yüzü birlikte ele alıyor.

Ne yapıyoruz?

65+ Yaşlı Hakları Derneği olarak, Avrupa Birliği’nin finansal desteğiyle UNFPA Türkiye ortaklığında yürütülen “Eşitlik için Sivil Toplum Programı” kapsamında bu soruna yanıt arıyoruz. Projemizle, yalnız yaşayan yaşlı kadınlara yönelik hak temelli, tıbbi olmayan bir evde sosyal bakım modeli geliştiriyor ve bu modeli sahada test ediyoruz.

• İhtiyaçları dinliyoruz. İstanbul genelinde yaşlıların bakım ihtiyaçlarını ortaya koyan kapsamlı bir araştırma yapıyoruz.
• Bakım emeğini görünür kılıyoruz. Toplum Destek Çalışanı olarak görev alacak kadınlar için bir eğitim programı düzenliyoruz. Programa katılanlar, pilot uygulama süresince kayıtlı ve sigortalı olarak istihdam ediliyor.
• Kapıyı çalıyoruz. Toplum Destek Çalışanları aracılığıyla yalnız yaşayan yaşlı kadınlara haftalık düzenli ev ziyaretleri gerçekleştiriyoruz.
• Birlikte büyüyoruz. Belediyeler ve sivil toplum kuruluşlarıyla bir iş birliği ağı kuruyoruz.
• Deneyimi politikaya taşıyoruz. Sahada öğrendiklerimizi bakım standartlarına ve rehberlere dönüştürüp yerel ve ulusal politika yapıcılarla paylaşıyoruz.

Amacımız

Yaşlıların kendi evlerinde onurlu, güvende ve toplumla bağlarını koruyarak yaşamaya devam etmelerini desteklemek; bakım emeğinin tanınmasına ve güvence altına alınmasına katkı sağlamak.

Proje süresi: Ekim 2026 – Eylül 2028