Giriş
Bu saha ziyaretinin amacı 65+ Yaşlı Hakları Derneği’nin CCP Japan ortaklığında gerçekleştirdiği “Yaşlı ve Fiziksel Engelli Bireylerin Sağlık ve Psikososyal Desteği” projesi kapsamında oluşturulan ekibin çalışmalarını yakından gözlemlemek ve bölgede yerel ağlar geliştirilerek iş birliklerinin kurulmasıdır.
1. Ekip
1.1. Saha Ziyaretini Gerçekleştiren Ekip
- ● 65+ Yaşlı Hakları Derneği Proje Koordinatörü Elvan Omay
- ● 65+ Yaşlı Hakları Derneği Gerontolog Sıla Nur Baş
- ● 65+ Yaşlı Hakları Derneği Gönüllüsü Sosyal Hizmet Uzmanı Akif Aydın Pişkin
- ● CCP Japan Proje Koordinatörü Momona Miike
1.2. 65+ Yaşlı Hakları Derneği Psikososyal Destek Ekibi
- ● Saha Koordinatörü Psikolog Emrah Gökalp
- ● Psikolog Cansel Kılıç
- ● Psikolog Eyüp Cem Gülbasar
- ● Sosyal Hizmet Uzmanı Ali Rıza Salim
- ● Hemşire Selen Camus2. Ziyaretler2.1. Büyükdalyan ve Mimar Sinan Konteyner Kent
65+ Yaşlı Hakları Derneği’nin (65+ YHD) Psikososyal Destek (PSD) ekibinin çalışma yürüttüğü konteyner kentler olan Büyükdalyan ve Mimar Sinan Konteyner Kent’te “Yaşlı ve Fiziksel Engelli Bireylerin Sağlık ve Psikososyal Desteği” projesinin ilk bileşeninde yapılan ihtiyaç tespiti taramasında toplam 289 yaşlı ve fiziksel engelli bireye ulaşıldı. 173 yaşlı ve fiziksel engelli bireye psikososyal destek hizmeti sağlandı. 195 yaşlı ve fiziksel engelli bireye sağlık durumları hakkında bilgilendirme yapıldı ve düzenli takip sağlandı. 450 yaşlı ve fiziksel engelli bireye hijyen kiti dağıtımı gerçekleştirildi. 137 yaşlı ve engelli bireyin medikal ihtiyaçları tespit edilerek malzemeler temin edildi.
Haziran ayı itibariyle projenin ikinci bileşeninde, konteyner kentlerde hijyen kiti ve medikal malzeme ihtiyaçları karşılanmaya devam ediyor. Bu ihtiyaçların karşılanmasının yanı sıra PSD ekibimiz konteyner kentlerde kalan her yaştan kişiye yaşlı ve engellilerle nasıl iyi komşu olunabileceği hakkında farkındalık artıcı/bilgilendirici eğitim buluşmaları düzenliyor. Bireylerin yaşlılık dönemindeki bilişsel, psikolojik ve sağlık durumlarındaki olası değişimler hakkında bilgi veren PSD ekibimiz acil durumlarda uygulanabilecek basit ilk yardım müdahelelerini de uygulamalı olarak gösteriyor.
2.2. Hatay Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi
Hatay Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi ve Hatay Gündüzlü Bakım ve Aktif Yaşam Merkezi’nin Müdürü Behzet Aslan ile yapılan görüşmede depremden önce Serinyol’da bulunan ve depremden sonra yıkılan huzurevindeki yaşlı ve engellilerin dört farklı ile tahliye edildiği bilgisi alındı. Aşağıdaki fotoğraflarda da yer aldığı üzere, valiliğin tahsis ettiği binaların huzurevi ve rehabilitasyon merkezi olarak kullanıldığı öğrenildi. 10 kadın personel ve 10 erkek personel rehabilitasyon bölümünde, 10 kadın personel ve 10 erkek personel ise huzurevi bölümünde çalıştığı aktarıldı. Kurumda kalan toplam yaşlı sayısının ise 30 olduğu belirtildi.
Hatay Gündüzlü Bakım ve Aktif Yaşam Merkezi’nde el sanatları, müzik ve halı dokuma gibi çeşitli serbest zamanı değerlendirme kurslarının bulunduğu, aynı zamanda fizik tedavi ve sağlık hizmetinin de sağlandığı aktarıldı. Merkeze kayıt olmak için 60+ yaşta olmak ve kendi özbakımını yerine getirebilmek gerektiği öğrenildi. Kayıtlı olan ve sürekli gelen 72 yaşlı olduğu, merkezin kendi aracı ile yaşlıların yaşlıların ulaşımını sağladığı öğrenildi. Yanı sıra merkezde öğle yemeği ve çay/kahve servisinin de mevcut olduğu belirtildi.
Bakım gereken yaşlılar için huzurevine bağlı olarak çalışacak yeni bir birim açılacağı öğrenildi. Birimde günlük bakım, temizlik ve fizik tedavi hizmeti mevcut olacak. Bu birimde çalışmak üzere 1 fizyoterapist, 3 bakım elemanı, 1 hemşire ve 1 psikoloğun istihdam edildiği aktarıldı. Oluşturulan ekibin konteyner kentlerden yaşlılara dair verilere ulaşarak hane ziyaretleri gerçekleştirmesi akabinde bu birimdeki hizmetleri tanıtması planlanıyor. Gelen taleplere göre hizmetlerden yararlanmak isteyen kişiler form doldurarak kayıt yaptırabilecekler.
2.3. Hatay Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlüğü Psikososyal Destek Koordinasyon Ekibi
ASHB İl Müdürlüğü PSD Koordinasyon ekibine yapılan ziyarette 65+ YHD’nin “Yaşlı ve Fiziksel Engelli Bireylerin Sağlık ve Psikososyal Desteği” projesi kapsamında yapılan çalışmalar ve kazanımlar üzerine konuşuldu. Hatay’da yaşlılık odağında psikososyal destek hizmeti sağlayan tek dernek olduğumuz, engellilik odağında çalışan ise birkaç dernek olduğu bilgisi aktarıldı. Alanda yapılacak olan çalışmalara hala büyük ihtiyaç olduğu konuşuldu. Psikososyal destek çalışmalarında konteyner kentlerin dinamiklerine göre özel planlamalar yapılması gerektiği belirtildi.
65+ YHD’nin Hatay’da çalışan Psikososyal Destek ekipleriyle 5-7 Mayıs tarihlerinde Mersin’de gerçekleştirdiği “Konteyner Kentlerde Yaşlı ve Engellilerle İyi Komşu Olmak” Eğitim ve Paylaşım Buluşması hakkında olumlu geri dönüşler yapıldığı belirtildi. Sahada çalışan ekiplerin bu gibi kapasite geliştirme eğitimlerine ihtiyaç duyduğu, özellikle yaşlılık hakkında eğitimlerin tekrarlanmasının önemli olduğu vurgulandı. Mersin’deki eğitime katılan psikososyal destek çalışanları ile çevrimiçi bir toplantı yapılarak eğitim sonrasında konteyner kentlerdeki gözlemleri ve çalışmaları hakkında deneyim paylaşımı yapılmasına karar verildi.
3.Deprem Bölgesinde Öne Çıkan İhtiyaçlar
Hatay’a gerçekleştirilen saha ziyaretinde yapılan gözlemlerin akabinde deprem bölgesindeki geçici yaşam alanları olan konteyner kentlerde öne çıkan ve hala devam eden ihtiyaçların;
● Yaz aylarındaki hava sıcaklığı nedeniyle konteynerların önünde gölgelik alan oluşturmak amacıyla yapılacak çevre düzenlemeleri,
● Yaşlı ve engellilerin kullanımı gözetilerek kurulacak olan sosyalleşme alanları ve çevre düzenlemeleri olduğu düşünülmektedir.
Yanı sıra Hatay’da yaşlı ve fiziksel engelli bireylere yönelik Aktif Yaşam Merkezi örneğinin sayısının artırılması ve yaygınlaştırılması gerekli görülmektedir.