İstatistiklerle Yaşlılar, 2022
Yaşlı nüfus 8 milyon 451 bin 669 kişi oldu
Yaşlı nüfus olarak kabul edilen 65 ve daha yukarı yaştaki nüfus, 2017 yılında 6 milyon 895 bin 385 kişi iken son beş yılda %22,6 artarak 2022 yılında 8 milyon 451 bin 669 kişi oldu. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ise 2017 yılında %8,5 iken, 2022 yılında %9,9’a yükseldi. Yaşlı nüfusun 2022 yılında %44,4’ünü erkek nüfus, %55,6’sını kadın nüfus oluşturdu.
Nüfus projeksiyonlarına göre yaşlı nüfus oranının 2030 yılında %12,9, 2040 yılında %16,3, 2060 yılında %22,6 ve 2080 yılında %25,6 olacağı öngörüldü.
Yaş grubuna göre nüfus oranı, 1935- 2080
Kaynak: TÜİK, Genel Nüfus Sayımları, 1935-2000
TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2008-2022
TÜİK, 2018 Nüfus Projeksiyonları, 2030-2080
Yaşlı nüfusun %64,5’inin 65-74 yaş grubunda yer aldığı görüldü
TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2008-2022
TÜİK, 2018 Nüfus Projeksiyonları, 2030-2080
Yaşlı nüfusun %64,5’inin 65-74 yaş grubunda yer aldığı görüldü
Yaşlı nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2017 yılında yaşlı nüfusun %61,6’sının 65-74 yaş grubunda, %29,7’sinin 75-84 yaş grubunda ve %8,6’sının 85 ve daha yukarı yaş grubunda yer aldığı görülürken, 2022 yılında %64,5’inin 65-74 yaş grubunda, %27,7’sinin 75-84 yaş grubunda ve %7,9’unun 85 ve daha yukarı yaş grubunda yer aldığı görüldü.
Yaşlı nüfusun %0,1’ini oluşturan 100 yaş ve üzerindeki yaşlı kişi sayısı, 2022 yılında 5 bin 344 oldu.
Yaş grubuna göre yaşlı nüfus oranı, 2017, 2022
Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2017, 2022
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.
Türkiye nüfusunun yaş yapısı değişti
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.
Türkiye nüfusunun yaş yapısı değişti
Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının %10,0’u geçmesi nüfusun yaşlanmasının bir göstergesidir. Türkiye’de yaşlı nüfus, diğer yaş gruplarındaki nüfusa göre daha yüksek bir hız ile artış gösterdi.
Küresel yaşlanma süreci olarak adlandırılan “demografik dönüşüm” sürecinde olan Türkiye’de, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalma ile birlikte sağlık alanında kaydedilen gelişmeler, yaşam standardının, refah düzeyinin ve doğuşta beklenen yaşam süresinin artması ile nüfusun yaş yapısı şekil değiştirdi. Çocuk ve gençlerin toplam nüfus içindeki oranı azalırken yaşlıların toplam nüfus içindeki oranı artış gösterdi. Türkiye, oransal olarak yaşlı nüfus yapısına sahip ülkelere göre hala genç bir nüfus yapısına sahip olsa da, yaşlı nüfus sayısal olarak oldukça fazladır.
Nüfus piramidi, 1935, 1975, 2022
Kaynak: TÜİK, Genel Nüfus Sayımları,1935, 1975
TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2022
TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2022
Türkiye nüfusunun ortanca yaşı yükseldi
Ortanca yaş, yeni doğan bebekten en yaşlıya kadar nüfusu oluşturan kişilerin yaşları küçükten büyüğe doğru sıralandığında ortada kalan kişinin yaşıdır. Nüfusun yaşlanması ile ilgili bilgi veren göstergelerden biri olan ortanca yaş, 2017 yılında 31,7 iken 2022 yılında 33,5 oldu. Ortanca yaş 2022 yılında erkeklerde 32,8, kadınlarda 34,2 olarak gerçekleşti.
Nüfus projeksiyonlarına göre, 2030 yılında 35,6, 2040 yılında 38,5, 2060 yılında 42,3 ve 2080 yılında 45,0 olacağı öngörüldü.
Yaşlı bağımlılık oranı 2022 yılında %14,5 oldu
Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen yaşlı sayısını ifade eden yaşlı bağımlılık oranı, 2017 yılında %12,6 iken bu oran 2022 yılında %14,5’e yükseldi.
Nüfus projeksiyonlarına göre, yaşlı bağımlılık oranının 2030 yılında %19,6, 2040 yılında %25,3, 2060 yılında %37,5 ve 2080 yılında %43,6 olacağı öngörüldü.
Türkiye, yaşlı nüfus oranına göre sıralamada 184 ülke arasında 66. sırada yer aldı
Birleşmiş Milletler dünya nüfus tahminlerine göre 2022 yılı için dünya nüfusunun 7 milyar 975 milyon 105 bin 156 kişi, yaşlı nüfusun ise 782 milyon 998 bin 642 kişi olduğu tahmin edildi. Bu tahminlere göre dünya nüfusunun %9,8’ini yaşlı nüfus oluşturdu. En yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ilk üç ülke sırasıyla %29,9 ile Japonya, %24,1 ile İtalya ve %23,3 ile Finlandiya oldu. Türkiye, 184 ülke arasında 66. sırada yer aldı.
Yaşlı nüfus oranının en yüksek ve en düşük olduğu 10 ülke, 2022
Kaynak: Birleşmiş Milletler Dünya Nüfus Beklentileri, 2022
TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2022
TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2022
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il Sinop oldu
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il, 2022 yılında %20,2 ile Sinop oldu. Bu ili %19,3 ile Kastamonu, %18,0 ile Giresun izledi. Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu il ise %3,5 ile Şırnak oldu. Bu ili %4,0 ile Hakkari, %4,1 ile Şanlıurfa izledi.
Yaşlı nüfus oranının en yüksek ve en düşük olduğu 10 il, 2022
Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2022
Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının %10,0 ve üzerinde olduğu il sayısı 2022 yılında 52 oldu.
İllere göre yaşlı nüfus oranı, 2022
Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2022
Yaklaşık her 4 haneden birinde en az bir yaşlı fert bulunduğu görüldü
Türkiye’de 2022 yılında toplam 26 milyon 75 bin 365 haneden 6 milyon 276 bin 433’ünde yaşlı nüfus olarak tanımlanan, 65 ve daha yukarı yaşta en az bir fert bulunduğu görüldü. Diğer bir ifadeyle, hanelerin %24,1’inde en az bir yaşlı fert yaşadığı görüldü.
Türkiye’de 1 milyon 632 bin 874 yaşlının tek başına yaşadığı görüldü
En az bir yaşlı fert bulunan 6 milyon 276 bin 433 hanenin 1 milyon 632 bin 874’ünün tek başına yaşayan yaşlı fertler oluşturdu. Bu hanelerin %74,7’sini yaşlı kadınlar, %25,3’ünü ise yaşlı erkekler oluşturdu.
Hanehalkı tiplerine göre yaşlı nüfus oranı, 2022
Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2022
Tek kişilik yaşlı hanehalkı oranının en yüksek olduğu il Burdur oldu
En az bir yaşlı fert bulunan haneler içinde tek kişilik yaşlı hanehalkı oranının en yüksek olduğu il, 2022 yılında %35,5 ile Burdur oldu. Bu ili %35,0 ile Balıkesir, %34,5 ile Çanakkale izledi. Bu oranın en düşük olduğu il ise %7,8 ile Hakkari oldu. Bu ili %13,5 ile Batman, %14,7 Şırnak ile izledi.
Tek kişilik yaşlı hanehalkı oranının en yüksek ve en düşük olduğu 10 il, 2022
Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2022
Yaşlı fert bulunan hanelerin %57,2’sinin 3 ve daha çok katlı binalarda ikamet ettiği görüldü
En az bir yaşlı fert bulunan hanelerin %57,2’sinin 3 ve daha fazla kata sahip binalarda ikamet ettiği görüldü. Söz konusu hanelerin %60,1’inin asansör bulunmayan, %39,9’unun ise asansörü bulunan binalarda yaşadığı görüldü.
Okuma yazma bilen yaşlı nüfus oranı 2021 yılında %85,6 oldu
Yaşlı nüfus içinde okuma yazma bilenlerin oranı 2017 yılında %80,4 iken 2021 yılında %85,6 oldu. Okuma yazma bilmeyen yaşlı nüfus oranı 2017 yılında %19,6 iken 2021 yılında %14,4 oldu. Okuma yazma bilmeyen yaşlı kadınların oranının, 2021 yılında yaşlı erkeklerin oranından 5,3 kat fazla olduğu görüldü. Okuma yazma bilmeyen yaşlı kadınların oranı %22,3 iken yaşlı erkeklerin oranı %4,2 oldu.
Yaşlı nüfusun cinsiyete göre okuma yazma oranı, 2017, 2021
Kaynak: TÜİK, Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı, 2017, 2021
Yaşlı nüfus eğitim durumuna göre incelendiğinde, 2017 yılında yaşlı nüfusun %44,5’i ilkokul mezunu, %6,0’ı ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu, %6,3’ü lise veya dengi okul mezunu, %6,2’si yükseköğretim mezunu iken 2021 yılında ilkokul mezunu olanların oranı %46,5’e, ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu olanların oranı %8,5’e, lise veya dengi okul mezunu olanların oranı %8,6’ya, yükseköğretim mezunu olanların oranı ise %7,9 oldu.
Yaşlı nüfusun eğitim durumu cinsiyete göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu gözlendi. Bitirilen tüm eğitim düzeylerinde yaşlı erkek nüfus oranının yaşlı kadın nüfus oranından daha yüksek olduğu görüldü.
Eğitim durumuna göre yaşlı nüfus oranı, 2017, 2021
Kaynak: TÜİK, Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı, 2017, 2021
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.
Eşi ölmüş yaşlı kadınların oranı, eşi ölmüş yaşlı erkeklerin oranının 4,2 katı oldu
Yaşlı nüfus yasal medeni duruma göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu görüldü. Yaşlı erkek nüfusun 2022 yılında %1,3’ünün hiç evlenmemiş, %83,7’sinin resmi nikahla evli, %3,8’inin boşanmış, %11,2’sinin eşi ölmüş olduğu görülürken yaşlı kadın nüfusun %2,8’inin hiç evlenmemiş, %46,1’inin resmi nikahla evli, %4,2’inin boşanmış, %46,9’unun ise eşi ölmüş olduğu görüldü.
Medeni durum ve cinsiyete göre yaşlı nüfus oranı, 2022
Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2022
Yaşlı nüfusun yoksulluk oranı 2021 yılında %11,4 oldu
Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60’ına göre hesaplanan yoksulluk oranı, 2017 yılında Türkiye geneli için %20,1 iken 2021 yılında %21,3 oldu. Bu oran, yaşlı nüfus için 2017 yılında %15,5 iken 2021 yılında %11,4 oldu.
Yaşlı nüfusun yoksulluğu cinsiyete göre incelendiğinde, yaşlı erkeklerde yoksulluk oranı 2017 yılında %13,5 iken 2021 yılında %9,9 oldu. Yaşlı kadınlarda yoksulluk oranı ise 2017 yılında %17,0 iken 2021 yılında %12,6 oldu.
Yaşlı nüfusun işgücüne katılma oranı 2021 yılında %11,3 oldu
İşgücü istatistiklerine göre, işgücüne katılma oranı 2017 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus için %52,8 iken 2021 yılında %51,4 oldu. Bu oran yaşlı nüfus için 2017 yılında %12,2 iken 2021 yılında %11,3 oldu. İşgücüne katılma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran yaşlı erkek nüfusta 2021 yılında %18,6 iken yaşlı kadın nüfusta %5,4 oldu. Yaşlı nüfustaki işsizlik oranının 2017 yılında %2,2 iken 2021 yılında %3,0 olduğu görüldü.
Yaş grubu ve cinsiyete göre işgücü durumu, 2021
Kaynak: TÜİK, İşgücü İstatistikleri, 2021
Çalışan yaşlı nüfusun 2021 yılında %64,3’ü tarım sektöründe yer aldı
İşgücü istatistiklerine göre, istihdam edilen yaşlı nüfusun sektörel dağılımı incelendiğinde, 2021 yılında yaşlı nüfusun %64,3’ünün tarım, %27,3’ünün hizmetler, %6,3’ünün sanayi, %2,1’inin ise inşaat sektöründe yer aldığı görüldü.
Yaşlılar 2021 yılında en fazla dolaşım sistemi hastalıklarından hayatını kaybetti
Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre, 2021 yılında ölen yaşlıların %37,6’sı dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetti. Bu hastalığı ikinci sırada %15,0 ile solunum sistemi hastalıkları, üçüncü sırada %12,0 ile iyi huylu ve kötü huylu tümörler takip etti.
Ölüm nedenleri cinsiyete göre incelendiğinde, cinsiyetler arası en önemli farkın iyi huylu ve kötü huylu tümörlerde olduğu görüldü. İyi ve kötü huylu tümörler nedeniyle hayatını kaybeden yaşlı erkeklerin oranı yaşlı kadınların oranının yaklaşık iki katı oldu. İyi ve kötü huylu tümörler nedeniyle hayatını kaybeden yaşlı erkeklerin oranı %15,3 iken yaşlı kadınların oranı %8,5 oldu.
Ölüm nedeni ve cinsiyete göre ölen yaşlıların oranı, 2021
Kaynak: TÜİK, Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2021
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı 2021 yılında %3,0 oldu
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı 2021 yılında %3,0 oldu
Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre, Alzheimer hastalığından hayatını kaybeden yaşlıların sayısı, 2017 yılında 13 bin 642 iken 2021 yılında 12 bin 239 oldu. Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı 2017 yılında %4,6 iken bu oran 2021 yılında %3,0 oldu.
Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2021 yılında Alzheimer hastalığından ölen yaşlı erkeklerin oranı %2,2 iken yaşlı kadınların oranı %3,8 oldu.
Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların cinsiyete göre oranı, 2010-2021
Kaynak: TÜİK, Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2010-2017
TÜİK, Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2018-2021
TÜİK, Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2018-2021
Yaşlı bireylerin %31,6’sı evde bakım hizmeti alarak yaşamayı istediğini belirtti
Aile yapısı araştırması sonuçlarına göre 15 ve daha yukarı yaştaki bireylerin kendilerine bakamayacak kadar yaşlandıklarındaki yaşam tercihleri incelendiğinde, %30,7’si evde bakım hizmeti almayı, %27,5’i çocuklarının yanında kalmayı, %15,0’i ise huzurevi/bakımevine gitmeyi istediğini belirtti.
Yaşlı bireylerin kendilerine bakamayacak kadar yaşlandıklarındaki yaşam tercihleri incelendiğinde, %46,0’sı çocuklarının yanında kalmayı, %31,6’sı evde bakım hizmeti almayı, %10,3’ü ise huzurevi/bakımevine gitmeyi istediğini belirtti.
Bireylerin kendine bakamayacak kadar yaşlandığındaki yaşam tercihi oranı, 2021
Kaynak: Türkiye Aile Yapısı Araştırması, 2021
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.
Yaşlı bireylerin, çocukları tarafından haftada birkaç kez ziyaret edilme oranı %55,0 oldu
Aile yapısı araştırması sonuçlarına göre çocukları ile aynı evde yaşamayan yaşlı bireylerin çocukları tarafından ziyaret edilme sıklığı incelendiğinde, haftada birkaç kez ziyaret edilme oranı %55,0 iken hiçbir zaman ziyaret edilmeme oranı %1,3 oldu. Haftada bir kez ziyaret edilme oranı %9,0, ayda birkaç kez ziyaret edilme oranı %15,4, ayda bir kez veya daha az sıklıkla ziyaret edilme oranı ise %19,3 oldu.
Mutlu olduğunu beyan eden yaşlı bireylerin oranı %57,7 oldu
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre, mutlu olduğunu beyan eden 18 ve daha yukarı yaştaki bireylerin oranı 2022 yılında %49,7 iken bu oran 65 ve daha yukarı yaştaki bireyler için %57,7 oldu. Genel mutluluk düzeyi orta seviyede olan yaşlı bireylerin oranı %28,6 iken mutsuz olduğunu beyan eden yaşlıların oranı ise %13,7 oldu.
Yaş grubu ve cinsiyete göre genel mutluluk düzeyi, 2022
Kaynak: TÜİK, Yaşam Memnuniyeti Araştırması, 2022
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.
Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.
Yaşlı bireylerin mutluluk kaynağı %59,5 ile aileleri oldu
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre, yaşlı bireylerin 2017 yılında en önemli mutluluk kaynağı %65,8 ile aileleri, %16,5 ile çocukları, %7,2 ile eşleri, %6,4 ile torunları iken 2022 yılında %59,5 ile aileleri, %21,7 ile çocukları, %7,3 ile eşleri ve %7,0 ile torunları oldu.
İnternet kullanan yaşlı bireylerin oranı 2022 yılında %36,6 oldu
Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre, İnternet kullanan 65-74 yaş grubundaki bireylerin oranı 2017 yılında %11,3 iken bu oran 2022 yılında %36,6’ya yükseldi. İnternet kullanan yaşlı bireyler cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerin kadınlardan daha fazla İnternet kullandığı görüldü. İnternet kullanan yaşlı erkeklerin oranı 2022 yılında %43,8 iken yaşlı kadınların oranı %30,3 oldu.
Yaşlı bireylerin internet kullanım oranı, 2017, 2022
Kaynak: TÜİK, Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2017, 2022
Bu konu ile ilgili bir sonraki haber bülteninin yayımlanma tarihi Mart 2024’tür.
AÇIKLAMALAR
Türkiye İstatistik Kurumu, 2012 yılından itibaren özel günlerde günün önemine atfen haber bülteni yayımlamaktadır. “Yaşlılara Saygı Haftası” çerçevesinde yaşlı nüfusa özel olarak çıkarılan bu haber bülteninde, yaşlı nüfusun demografik yapısı ile eğitim, medeni durum, yoksulluk, işgücü durumu, yaşam memnuniyeti vb. sosyo-ekonomik özelliklerine yer verilmiştir.